Fakty i mity- kolor bursztynowy, czyli jaki? https://www.google.pl/search?q=bursztyn+kolory&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwj-9p7ty8nbAhXCyKYKHZeICWYQ_AUICigB&biw=1366&bih=635#imgdii=boAMZ8pSIgGLtM:&imgrc=kZyYW2G_74KG-M:
Tips 10 6月 2018

Fakty i mity- kolor bursztynowy, czyli jaki?

Written by 

Fakty i mity- kolor bursztynowy, czyli jaki?

      Bursztyn stanowi źródło wielu tajemnic i ciekawostek, skrywających historię naszej planety, dlatego też wokół tej kopaliny owiewa wiele mitów i stereotypów. Szczególne zaciekawienie kruszcem wynika nie tylko z jego historii, ale i unikalnego wyglądu. Od wieków fascynuje kolekcjonerów i cieszy oczy pasjonatów na całym świecie. Także żywe reakcje i zainteresowanie różnorodną paletą kolekcji i historii naszego muzeum, posłużyło jako źródło inspiracji do stworzenia serii artykułów na temat faktów i mitów bursztynowego świata.

     W niniejszej publikacji postaram się zgłębić tajniki urozmaiconej kolorystyki tego popularnego surowca, który powoduje tak wielki zachwyt i fascynację Gości naszego muzeum.

      Kolor bursztynowy- ale jaki to właściwie kolor? Często słyszę, ze jasnobrązowy, rudawy, pomarańczowy. Ten ostatni może jednak przypominać bardziej kolor herbaciany, który odpowiada bursztynowi koniakowemu. Równie dobrze znany jest kolor jasnożółty, słoneczny, który przybiera czasem bardziej żółto- biały odcień. Wówczas mamy do czynienia z bursztynem mlecznym. Trudność w ocenie i precyzyjnym określeniu kolorystyki bursztynów wynika z różnorakości tego surowca. Kruszec ten może bowiem przybierać takie kolory, jak: wiśniowy,zielony, czy niebieski i cechować się różnymi właściościami fizycznymi i chemicznymi. Wśród tych kopalin odnaleźć można różnorodne kamienie o odmiennej przezroczystości, różnej średnicy zatopionych w nich pęcherzyków gazu, czy zróżnicowanym stopniu zwietrzenia. Niezależnie od tego, czy ukształtowane naturalnie, czy będące wyrazem nowoczesności i kunsztu artysty modyfikującego tą kopalinę, stanowią swego rodzaju unikat i rzadkość.

     Chcąc omówić główne odmiany kolorystyczne bursztynu, należy zaznaczyć, że najbardziej powszechną, a przy tym popularną barwą bursztynu bałtyckiego jest odcień koniakowy. Jest to kolor naturalny, który już w starożytności  stanowił dominującą ten surowiec od innych minerałów. Bywa on jednak regularnie urozmaicany przez artystów. Dziś koniakowy bursztyn często upiększany jest poprzez charakterystyczne "Luski". Aktualnie sa one tak powszechne, że świadczą o autentyczności kopaliny i bałtyckim pochodzeniu. Łuski uzyskuje się w "autoklawie" podczas procesu podgrzewania w obecności gazu. Gorący bursztyn po chwili schłodzenia zaczyna pękać, wskutek czego wewnątrz pojawią się łuski.

      Podobnie naturalnym kolorem jest odcień mleczny. Występuje on praktycznie w całej gamie tonacji- od białęgo do żółtego. Barwa wynika z różnic w strukturze wewnętrznej kopaliny. Ogólnie ujmujęc, bursztyn może występować w strukturze przezroczystej i nieprzezroczystej, o czym decyduje obecność pęcherzyków gazu i ich ilość. Postać przezroczysta charakteryzuje się strukturą z brakiem pęcherzyków. Wśród reprezentantów tej odmiany znajdziemy tzw. "cacko", bursztyn miodowy, ewentualnie z "chmurką". Odmiany nieprzezroczyste natomiast, charakteryzują się obecnością pęcherzyków gazu w strukturze. Te z większą ilością pęcherzyków, ok. 900000 pęcherzyków na 1mm2 bursztynu, mają kolor biały. Struktura wewnętrzna takiego kamienia uzyskuje charakter piany, przez co powstaje naturalny kolor mleczny, przy czym jest on jeszcze dosyć przejrzysty i niezamglony. Przy liczbie 25000 pęcherzyków na powierzchni 1mm2 powstaje bursztyn nieprzezroczysty żółty.

      Mało kto wie, że niektóre odmiany bursztynu, jak np.: bursztyn dominikański wydobywany na wyspie Haiti, mają kolor niebieski. Ta naturalna odmiana bursztynu jest znana dzięki "roli" w filmie "Park Jurajski". Ciekawym jest fakt, że pomimo niezwykłości swojej barwy, bursztyn ten jest całkowicie naturalny. Trudności wydobywcze czynią go mniej dostępnym i tym samym bardziej atrakcyjnym i pożądanym na rynku kamieni szlachetnych. 

      Niebywałym i niezwykłym rodzajem kruszca jest bursztyn zielony. Kopaliny w tej barwie mogą być zarówno naturalne, jak i tworzone przez człowieka. Naturalny zielony odcień jest wynikiem zanieczyszczenia kopaliny detrytusem roślinnym, zwany bursztynem ziemnym. Występują w nim liczne pęcherzyki gazu powstałe podczas procesów gnilnych roślin, a zabarwienie jest ziemisto- zielonkawe. Zielone bursztyny mogą być poza tym efektem modyfikacji artysty.

      Bursztyny czerwone/wiśniowe są kopalinami modyfikowanymi, podobnie odmiany czarne. Uzyskuje się je w "autoklawie" pod wpływem wysokiej temperatury i ciśnienia w obecności inhibitorów.

      Wszystkie rodzaje bursztynów, od najbardziej popularnego koniakowego i mlecznego, do mniej oczywistego zielonego, wiśniowego, czy czarnego są bursztynami naturalnymi. Niektóre ich odmiany zostały poddane działaniu człowieka. Jednakże bazą każdego wymienionego bursztynu jest żywica pochodząca sprzed kilku tysięcy lat, która może być poddana większej lub mniejszej obróbce. Oszlifowany, wypolerowany lub pocięty bursztyn, który poprzez obróbkę zmienia kolor, nazywany jest bursztynem modyfikowanym. Zmiany kolorów czy tworzenie łusek wymaga kunsztu artysty i dużego doświadczenia, często łączącego się ze stratą kilogramów kopaliny na naukę. Poświęcenie toprzynosi jednak artyście dużą satysfakcję, a przy tym radość klientów otrzymujących unikatowy produkt.

      Bardzo serdecznie zapraszamy do naszych galerii Boruni i Amber Museum w Krakowie, gdzie specjaliści przedstawią Państwu kolekcję wybitnych europejskich bursztynników, przybliżając paletę bursztynowych barw!

FaLang translation system by Faboba