Ju\u017c w XVI wieku w dziele M. Kromera \u201ePolska, czyli o po\u0142o\u017ceniu, ludno\u015bci, obyczajach...\u201d znajduje si\u0119 wzmianka o po\u0142awianiu bursztynu: \u201e[\u2026] wyrzucany przez fale w kierunku wybrze\u017ca wy\u0142awiaj\u0105 w ma\u0142e sieci rozebrani do naga ludzie brodz\u0105cy pod pr\u0105d\u201d. Powszechne wi\u0119c by\u0142o po\u0142awianie bursztynu kaszorem (sieci\u0105 mocowan\u0105 na obr\u0119czy) wprost z morskiej wody [2]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n P\u00f3\u017aniej, w XVIII i XIX wieku na popularno\u015bci zyska\u0142o tak\u017ce przekopywanie piaszczystych pla\u017c oraz \u201eszperanie\u201d - czyli wzburzanie osadu na dnie morza drewnianymi dr\u0105gami, by tkwi\u0105ce tam bry\u0142y bursztynu mia\u0142y szanse wyp\u0142yn\u0105\u0107 na powierzchni\u0119 s\u0142onej morskiej wody. Co ciekawe, zosta\u0142 skonstruowany kombinezon nurka przeznaczony specjalnie dla bursztynnik\u00f3w nurkuj\u0105cych za bursztynem na wi\u0119kszych g\u0142\u0119boko\u015bciach. Niestety str\u00f3j ten nie tyle pomaga\u0142, co przeszkadza\u0142 w po\u0142awianiu bursztynu ze wzgl\u0119du na spor\u0105 wag\u0119 jak i nieelastyczny charakter materia\u0142u \u2013 po\u0142awiacz m\u00f3g\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 jedynie w pozycji stoj\u0105cej, kt\u00f3ra niestety nie by\u0142a efektywna przy pozyskiwaniu surowca [3]<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n Obecnie nadal wykorzystuje si\u0119 te tradycyjne metody pozyskiwania bursztynu. Po\u0142awiacze ubrani w gumowe kombinezony z kaszorkami w r\u0119ku zbieraj\u0105 morski osad w sie\u0107 i ju\u017c na brzegu przeszukuj\u0105 zebrany materia\u0142 w poszukiwaniu bursztynu. Najlepsze efekty daje po\u0142awianie po sztormie, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142 silny wiatr (wi\u0119cej ni\u017c 7 w skali Beauforta). Po\u0142awianie jest niebezpieczne, dlatego poszukiwacze tego cennego skarbu zanurzaj\u0105 si\u0119 w wodzie nie g\u0142\u0119biej ni\u017c do kolan, wymaga mn\u00f3stwo cierpliwo\u015bci jak i sporej dawki szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n Bursztyn jest wydobywany na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 dwiema metodami: odkrywkow\u0105 i hydrauliczn\u0105. Pierwsza z nich \u2013 metoda odkrywkowa - polega na otwarciu kopalni, zdj\u0119ciu nadk\u0142adu ska\u0142 niepotrzebnych (p\u0142onnych), by uzyska\u0107 dost\u0119p do warstw zawieraj\u0105cych bursztyn ba\u0142tycki. W takich kopalniach wszystkie prace odbywaj\u0105 si\u0119 na powierzchni ziemi, stosunkowo cz\u0119sto znajdowane s\u0105 dosy\u0107 du\u017ce bry\u0142y Z\u0142ota Ba\u0142tyku. Kopalnie takie znajduj\u0105 si\u0119 na P\u00f3\u0142wyspie Sambijskim w Rosji oraz na terenie Ukrainy. W Polsce nie wydobywa si\u0119 bursztynu t\u0105 metod\u0105 ze wzgl\u0119du na g\u0142\u0119bsze po\u0142o\u017cenie warstw bursztynono\u015bnych (~120 m pod powierzchni\u0105 terenu) ni\u017c w Rosji i Ukrainie (~60 m) [1]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Metoda hydrauliczna r\u00f3wnie\u017c wymaga zdj\u0119cia warstwy gleby, jednak wynika to tylko z powod\u00f3w technicznych (poro\u015bni\u0119ta gleba uniemo\u017cliwia\u0142aby wykorzystanie tego sposobu wydobycia). Nast\u0119pnie w gleb\u0119 wbija si\u0119 metalow\u0105 blach\u0119 o szeroko\u015bci ok 5-6m tworz\u0105c zagrod\u0119. W jej obr\u0119bie wt\u0142acza si\u0119 do koryta wod\u0119 pod du\u017cym ci\u015bnieniem, kt\u00f3ra wzburza gleb\u0119 i wyp\u0142ukuje z niej urobek osadzaj\u0105cy si\u0119 na sieci rozpi\u0119tej u uj\u015bcia zagrody. Takotrzymane \u201e\u015bmieci\u201d (na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 suche fragmenty ro\u015blin i inne szcz\u0105tki organiczne oraz drobne bursztyny) rozdziela si\u0119 w wielkim pojemniku z solank\u0105 \u2013 bursztyn unosi si\u0119 na powierzchni s\u0142onej wody ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 ma\u0142\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107, a szcz\u0105tki organiczne ch\u0142on\u0105 wod\u0119 i opadaj\u0105 na dno. G\u0142\u00f3wn\u0105 wad\u0105 tej metody jest brak mo\u017cliwo\u015bci wydobycia wi\u0119kszych bry\u0142 ze wzgl\u0119du na ich stosunkowy du\u017cy ci\u0119\u017car \u2013 mimo strumienia wody pod ci\u015bnieniem \u2013 pozostaj\u0105 one pod powierzchni\u0105 [1]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Poszukiwanie z\u0142\u00f3\u017c bursztynu odbywa si\u0119 mi\u0119dzy innymi poprzez studiowanie specjalistycznej literatury, materia\u0142\u00f3w kartograficznych, opis\u00f3w otwor\u00f3w wiertniczych oraz za pomoc\u0105 mi\u0119dzy innymi metod geofizycznych [4]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od metody pozyskania bursztynu, jest on potem segregowany ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107. Im bry\u0142ki s\u0105 wi\u0119ksze, tym ceny surowca s\u0105 wy\u017csze. Bry\u0142y przekraczaj\u0105ce sw\u0105 wag\u0105 1000 g s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, a te wa\u017c\u0105ce wi\u0119cej ni\u017c 3000 g s\u0105 zaliczane do unikat\u00f3w, takie bry\u0142y s\u0105 wyceniane indywidualnie. Najwi\u0119ksza znaleziona bry\u0142a bursztynu ba\u0142tyckiego wa\u017cy\u0142a 9750 g. Zosta\u0142a znaleziona w Rarwinie, nieopodal Kamienia Pomorskiego. Obecnie jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie [1]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n Autor: Karolina Dr\u0105g<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0142oneczny kamie\u0144 \u2013 bursztyn ba\u0142tycki - niezmiennie kojarzy si\u0119 z wakacyjnymi wyjazdami nad morze, poszukiwaniem na pla\u017cy z\u0142ocistych drobinek w rozgrzanym piasku w towarzystwie szumu fal i krzyku mew. Jednak istniej\u0105 te\u017c inne metody wydobycia tego cennego surowca, wi\u0119cej o nich poni\u017cej! Ju\u017c w XVI wieku w dziele M. Kromera \u201ePolska, czyli o po\u0142o\u017ceniu, ludno\u015bci, obyczajach...\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bursztyn"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ambermuseum.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}